توسعه و عوامل اجتماعی و فرهنگی

توسعه و عوامل اجتماعی و فرهنگی

شهر ورشو ( با لهجه­ لهستانی وَرشاوا ) پایتخت کشور لهستان و ده­مین شهر بزرگ اتحادیه اروپا از لحاظ جمعیت در طی رویدادهای جنگ جهانی دوم بشدت آسیب دید و حدود ۹۵ درصد شهر با خاک یکسان شد. بعد از جنگ و گذار از دوران استیلای کمونیستی در دهه­ های ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰ میلادی با ارائه برنامه ­های جامع و منسجم توسعه همه ­جانبه از طرف مسئولان و مدیران بازسازی شده و به سرعت پیشرفت کرده است  و در حال حاضر جزء پیشرفته ­ترین، زبیاترین و سرزنده ­ترین شهرهای جهان در کنار دیگر شهرهای اروپاست.

اما سوال اینجاست که آیا صرفاً ارائه برنامه و طرح و CDS و اجرای کم و بیش آن باعث چنین توسعه ­ای آن هم در عرض تقریباً سه دهه شده است. اگر چنین است پس کلان­شهرهای کشورهای در حال توسعه مانند تهران و مشهد و …. که خیلی پیش­تر دارای طرح و برنامه بوده و چندان هم به صورت مستقیم متاثر از مخاطرات انسانی مانند جنگ نبوده­اند، باید توسعه یافته ­تر و سرزنده­تر باشند. اما در عمل چنین نیست.

ورشو صرفاً نمونه­ ای از صدها شهری است که زمانی از لحاظ توسعه و حیات شهری به مراتب از ضعیف­تر از شهرهای مانند تهران بوده ­اند. در آسیا از این دست می­ توان به شهرهای ژاپن و کره جنوبی و حتی ترکیه نیز اشاره کرد.

پس با این حساب نیرو محرکه­ ی توسعه و بهبود کیفیت زندگی آن شهرها چیست که ما از آن محرومیم.

از آنچه بیان شد روشن مى ‏شود که سوای وجود برنامه ­ها و فاکتورهای ظاهری، مجموعه ­ای از عوامل بنیادین دیگری وجود دارند که نیرو محرکه­ ی توسعه شهرهای توسعه یافته به شمار می­ آیند. عواملی که جوامعی مانند ما علی­رغم داشتن بسیاری از زیرساخت­ ها و مبانی در بکارگیری آنها کوتاهی می­ کنند و همین مسئله باعث عقب افتادگی شده است. عمده این عوامل شامل:

عزم و اراده جدى بر تغییر و تلاش و فعالیت در جهت شناخت سنت ‏هاى و قوانین حاکم بر جهان و استفاده از علوم مدرن و امکاناتى است که خداوند در اختیار بشر نهاده است.

انجام تغییرات اساسی در زمینه مبانی تفکر و اندیشه اجتماعی(رنسانس فکرى) و مبارزه با خرافات و عقاید موهوم رایج در بین مردم.

نهادینه کردن احترام به قوانین اجتماعی و حقوق مدنی تمامی افراد جامعه و پاسداری کردن از آن قوانین.

برپایی ساختار نظارتی دقیق و عاری فساد و رانت خواری و قانون گریزی جهت صیانت از قانون.

حفاظت جدی و مستمر از محیط زیست و پایش مداوم تمامی فعالیت های صنعتی و … جهت هرگونه آسیب ­رسانی به محیط و انجام برنامه های مدون جهت بازیابی محیط زیست جانوری و گیاهی.

وجود فضای باز مدنی و رسانه ­ای و فعالیت سازمان­دهی شده رسانه ­های جمعی در راستای گسترش آگاهی و
آزادی.

آموزش منظم، مدون و مستمر مسائل و حقوق اجتماعی، شهرنشینی، و پاسداشت محیط زیست به کودکان و دانش آموزان در تمامی سطوح مدارس در قالب واحدهای تربیتی و پرورشی.

وجود برنامه ­های همه ­جانبه و مستمر جهت ایجاد حس خودباوری، تقویت روحیه وحدت­گرائی ملی، نفی شدید فردگرائی و مبارزه ریشه­ ای با رواج دروغ، کج ­رفتاری و عوام­فریبی.

مواردی که ذکر شد مجموعه عواملی اجتماعی و فرهنگی هستند که هر جامعه ­ای بخواهد راه پیشرفت و توسعه و رفاه فرهنگی و اقتصادی را بیابد ابتدا باید قبل از انجام هر برنامه توسعه­ ای سنگ بنای آن ها را در بین مردم و از همان کودکی بگذارد و در سطح جامعه نهادینه کند تا در نهایت نهاد اجتماع بتواند از نیروهای متعهد، قانون­مدار، با اخلاق و ماهر برخوردار شود.

فقط و صرفاً در این صورت است که شهرها و کشورها توسعه یافته و پیشرفت کرده ­اند و لاغیر.

نویسنده: حامد امانی – کارشناس ارشد برنامه ریزی محیطی

منبع: الف

جهت مشاهده مطالب حوزه شهری ایدنا کلیک فرمایید

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *